Een uniek boek over een unieke school

50 jaar Guido - 25 jaar Wartburg

 
De Guido de Bres bestaat dit jaar vijftig jaar. De Guido was in Nederland de eerste school voor reformatorisch voortgezet onderwijs. Tegelijk is het dit jaar 25 jaar geleden dat de fusie van de Guido met de Revius, de Swaef en het Marnix tot stand kwam. Sindsdien zijn deze scholen één binnen het Wartburg College.
 
Dit alles mag natuurlijk niet onopgemerkt passeren. Daarom organiseert de Guido in september van dit jaar een grote reünie voor (oud-)leerlingen en (oud-)docenten, en belegt de school een congres over de onderwijsvisie die de lessen op de Guido altijd heeft geschraagd. En er komt, in december van dit jaar, een boek over de geschiedenis van Guido en Wartburg. De titel ervan luidt: Een veilig huis voor christelijke vorming, en het is geschreven door oud-leerling en oud-docent dr. Bart Jan Spruyt. Het boek zal in december op een speciaal symposium worden aangeboden.
 
Een veilig thuis voor christelijke vorming vertelt het spannende en inspirerende verhaal over de manier waarop de Nederlandse samenleving zich in de afgelopen vijftig jaar heeft ontwikkeld, tot welke vernieuwingen in het onderwijs deze veranderingen leidden, en hoe de Guido – en later heel het Wartburg – op deze veranderingen en vernieuwingen heeft gereageerd.
 
Het begint in de jaren zestig, wanneer de Nederlandse samenleving in de ban raakt van een heuse revolte (‘1968’). De grip van de overheid op het onderwijs wordt sterker en steviger, maar de Mammoetwet blijkt ook een muizengaatje te bieden om tegen de stroom van de tijd in scholen voor orthodox-christelijk onderwijs te stichten. De pioniers van het eerste uur (Piet Kuyt, ds. A. Vergunst, ir. L. van der Waal, e.a.) grepen deze kans voortvarend aan. Geïnspireerd door de opdracht om onderwijs te realiseren op basis van de Bijbel als het Woord van God en de drie belijdenisgeschriften, werken deze founding fathers hard en belangeloos aan een instituut dat een veilig huis voor christelijke vorming moet gaan bieden. Vanaf het begin zijn zij overtuigd van het belang van kerkelijke samenwerking, en zijn zij van mening dat de rector van hervormde huize moet zijn. In augustus 1970 mag de Guido haar deuren al openen voor de eerste honderd leerlingen. De eerste rector, Maarten Burggraaf, geeft bekwaam leiding aan de opbouw en consolidatie van de nieuwe school. Maar anders dan velen denken, was Burggraaf niet de allereerste rector van de Guido.
 
De volgende periode, die van het rectoraat van Jo Molenaar, staat vooral in het teken van de grote discussies over onderwijsvernieuwingen, van Basisvorming en Studiehuis. De Guido reageert kritisch maar niet onwelwillend op de vernieuwingsplannen. Maar tegelijkertijd leiden alle veranderingen ook tot intern debat. Moet de Guido meegaan in een onderwijsvisie waarin de leerling centraal staat in de wijze waarop die zijn eigen kenniswereld opbouwt, met de leraar in de rol als coach, of is dit concept de ontkenning van de gedachte waarop de Guido gebaseerd is, namelijk de gedachte dat leraren kennis overdragen en hun leerlingen vormen in de christelijke traditie? Dat laatste vindt een groep leraren – aangevoerd door beroemde namen als Cees Verhey, Piet Schot en Bert Trouwborst – en zij laten van zich horen ook. De persoonlijke verhoudingen zijn er nooit door verstoord geraakt, overigens. En uiteindelijk worden alle plannen ‘beleidsarm’ ingevoerd en wordt er veel aan de locaties zelf overgelaten. Want in het rumoer van alle discussies komt ook de grote fusie tot stand die tot het ontstaan van het Wartburg heeft geleid. Aanvankelijk dirigisme maakt langzaam maar zeker plaats voor een decentrale benadering.
 
De derde periode, waarin Richard Toes directeur van de Guido is, is een periode van grote maatschappelijk onrust.  Als Toes aantreedt, is Theo van Gogh een maand eerder vermoord, liggen 9/11 en de dood van Pim Fortuyn nog vers in het geheugen en barst het debat over de multiculturele samenleving los. Wat Jo Molenaar al voor ogen stond, wordt voor Toes een speerpunt: de Guido wil een school in de stad zijn, geen eiland op IJsselmonde maar een speler op Zuid. De school gaat activiteiten voor en in de buurt organiseren, speelt een belangrijke rol bij de realisatie van het Joodse Kindermonument en gaat een uitwisselingsprogramma aan met Ibn Galdoun, de islamitische school voor voortgezet onderwijs in Rotterdam-Zuid. Tegelijk draait Toes, die promoveert op een kritisch proefschrift over de onderwijsvernieuwingen, veel vernieuwingen terug en komt vorming (Bildung) in het curriculum weer centraal te staan.
 
De geschiedenis van Guido en Wartburg laat dus zien hoe deze scholen hebben gereageerd op de ontwikkelingen in politiek, samenleving en onderwijs: soms meegaand, dan weer kritisch. Alle interne discussies zijn uiteindelijk altijd gedragen door een houding van respect en wederzijdse erkenning te midden van alle kerkelijke en geestelijke diversiteit. Het resultaat is een scholengemeenschap waarin de pioniers van het eerste uur zich nog altijd zouden herkennen en thuis zouden voelen.
 
Sponsoren
 
U kunt nu uw (bedrijfs)naam verbinden aan dit unieke 
jubileumboek. De hiernaast genoemde sponsorpakketten geven u een beeld van de mogelijkheden tot sponsoring. Bent u hierin geïnteresseerd of heeft u vragen? Dan kunt u mailen naar: 
jubileumboek@wartburg.nl.