Boekje open

Hoe ga ik open als een boek?
Ik wil mezelf eens lezen,
bladeren en kijken
hoeveel pagina's ik tel.
Of ik een sprookje ben
of meer een studieboek.
Zou ik mij kopen?
Lenen bij de bieb?
Alleen stiekem lezen
hoe ik afloop en zachtjes
terugzetten in de kast?

Ted van Lieshout

U kent vast het spreekwoord: Een boekje over iemand opendoen. Daarmee bedoelen we dat we de slechte dingen van iemand anders publiek maken. Bekend is ook de uitdrukking: Een open boek zijn. Dat betekent dat iemand geen geheimen voor je heeft. In dit gedicht vraagt de ik-figuur zich af hoe hij een open boek wordt voor zichzelf en zo een boekje opendoet door zichzelf te lezen. Een vraag die we onszelf aan het eind van een kalenderjaar ook kunnen stellen. Wat hebben we onze kinderen/leerlingen meegegeven als we terugbladeren in ons eigen boek? (Zou ik mij kopen?)

Enkele weken geleden riepen de ministers Slob en Van Engelshoven op tot een leesoffensief. Scholen moeten echt alles op alles zetten om leerlingen weer aan het lezen te krijgen. Lezen is ontzettend belangrijk voor succes in je schoolloopbaan, voor je sociaal-emotionele ontwikkeling en bovendien is lezen ontzettend leuk en ontspannend. Maar ook ouders en grootouders worden in dit offensief betrokken. Voorlezen is het mooiste moment van de dag. Even rust in alle drukte en hectiek. Echt ‘kwali-tijd’. Kinderen hebben voorbeelden nodig. Als ze ouders en grootouders zien lezen en door hen worden voorgelezen, zullen ze zelf ook eerder een boek pakken.

Terug naar het gedicht. Zou het niet prachtig zijn als kinderen door het lezen van boeken over zichzelf gaan nadenken? Als ze ervaren hoe het is om ‘je eigen boek’ te lezen. Want door lezen word je rijper en leer je anders te kijken naar de wereld om je heen. Je leest over verdrietige gebeurtenissen en hoe verhaalpersonages daarmee omgaan en daardoor leer je je eigen situatie te relativeren of ontdek je juist dat het anders kan en moet. Iemand die leest, leert zichzelf beter kennen. Je ontdekt dat er in je levensboek niet alleen maar sprookjes staan, maar ook zwarte bladzijden. Ons leven kent ook donkere kanten. Wat zou het mooi zijn als leerlingen tellen hoeveel pagina’s er al in hun boek staan. Niet alleen of ze al ‘dik’ genoeg zijn; genoeg kennis hebben verzameld, maar ook of ze wijsheid hebben geleerd. Of zou het een saai verhaal worden van elke dag hetzelfde: mobiel, Netflix en appen? Dan blijft het boek erg dun.

Hoe loopt ons boek af? Zetten we onszelf uit schaamte maar zachtjes terug in de kast? Boekje open is een gedicht van een seculiere dichter. Toch zit er een duidelijke boodschap in. De Bijbel spreekt namelijk ook over boeken. In Openbaring 20 vers 12 staat:

En ik zag de doden, klein en groot, staande voor God; en de boeken werden geopend; en een ander boek werd geopend, dat des levens is; en de doden werden geoordeeld uit hetgeen in de boeken geschreven was, naar hun werken.

God doet dan een boekje open over ons. Gelukkig maar dat er een ander boek geopend wordt: het Boek des levens.  

Zo’n simpel gedichtje zet je stil bij de belangrijkste dingen in het leven. Goede dagen gewenst.            
 

A.J. Vogel-de Pagter
docent Nederlands