Kringloop

In mijn vrije tijd ben ik graag op zoek naar leuke, oude spulletjes. Soms heb ik geluk, zoals onlangs toen ik twee mooie keukenstoelen voor een paar euro op de kop tikte of dat door oma geborduurde schilderij van Het melkmeisje van de schilder Vermeer. Van de borduurlap maak ik dan een tas. Niemand die zoiets heeft! Een andere keer levert mijn speurtocht niets op. Gelukkig maar, want anders zou mijn huis veel te vol worden.

Natuurlijk bezoek ik altijd de boekenhoek. Met mijn vinger ga ik langs de rijen. Ook de kinder- en jeugdboeken loop ik langs. Mijn oog valt op vier boeken die netjes naast elkaar in het vak staan: de vier delen van Reis door de nacht van Anne de Vries. Wie doet zo’n mooie serie nou weg? Ik pak het eerste deel en blader erin. Voorin het boek is een eenvoudig etiket geplakt: Kerstfeest 1972. Voor Bas K… leerling van klas 6.

Ik reken de leeftijd uit van deze jongen. Ongeveer 57 à 58 jaar oud nu. Waarom deed hij deze boekjes weg? Te gedateerd? Ze zijn nog steeds nieuw verkrijgbaar, weliswaar in één band. Je betaalt er 23 euro voor. Met het boek in mijn hand mijmer ik verder. Is het misschien afkomstig uit een nalatenschap? Leeft deze man niet meer? Had hij dan geen kinderen die deze serie wilden hebben? Of is het gewoon ordinaire opruimwoede die deze boekjes in de kringloop bracht? Wat je niet meer gebruikt, doe je gewoon weg. Natuurlijk niet in de vuilniszak of bij het oud papier. Nee, we brengen het netjes naar de kringloop voor hergebruik. Geeft een goed gevoel.

Zo iemand beseft niet dat hij een stukje van zichzelf opruimt. Een kerstboek notabene. Een dierbaarder herinnering aan je kindertijd is bijna niet te vinden. Kerstfeest op school. Verhalen, chocolademelk, een kerstkransje, misschien zelfs kaarsen in zelfgemaakte lantaarns. Als ik mijn kerstboekjes in handen heb, ben ik even terug in de tijd. Ik herinner me dat gevoel van verwachting. Het kerstverhaal dat ik allang kende, maar dat toch weer nieuw werd. Het zingen van kerstliederen in een verduisterd lokaal waarin het licht van de met rood crêpepapier overtrokken lantaarns een warm licht verspreidde. ‘Kom tot ons, de wereld wacht, Heiland kom in deze nacht.’ En dan het vrije verhaal. Meestal heel klassiek met sneeuw en iemand die van een wisse dood gered werd. Maar mooi en spannend…!  

Aan het eind van de viering gingen de lichten weer aan en werd ons een boek en een sinaasappel uitgereikt. Snel naar huis. Bij de warme kachel lezen over wonderdokters in de Tachtigjarige Oorlog die helemaal geen dokters bleken te zijn, maar predikers van de Nije Leer.. Of over de moeilijke start van de Joden in het land Israël in 1948. Een ander boek ging over de Hongaarse opstand in 1956. Ik kan me de titel even niet herinneren, maar weet dat het vanuit het perspectief van een jongen van twaalf jaar geschreven was. Ik moest het boek soms even wegleggen. Zo greep het me aan.

Een kerstboek: wat een prachtig stukje persoonlijke geschiedenis. Nooit, nooit zal ik er eentje wegdoen. Ik zet De duisternis in terug in het rek. Thuis heb ik de serie staan. Jeugdboeken van mijn man. Op school staat de serie in de boekenkast van mijn lokaal. Hopelijk koopt iemand anders deze vier delen.

Ik weet niet of basisschoolleerlingen nog een boek krijgen met Kerst. Ik hoop het van harte. Eigenlijk zouden we dat op het voortgezet onderwijs ook moeten doen. Over leesbevordering gesproken. Maar ja, het budget... Geeft u uw kind met Kerst een geschenk? Kies dan voor een boek. Schrijf  voorin iets persoonlijks. Leer uw kind van boeken te houden. Dure grap als je een paar kinderen hebt? Kijk gewoon eens bij de kringloop. Zoveel voor zo weinig. Goede kerstdagen gewenst.

A.J. Vogel-de Pagter